08 Ağustos 2010 / 13:15
Yeni Şafak yazarı Ali Murat Güven, Mehmet Tanrısever'in çektiği 'Hür Adam' filmini yazdı...
Ali Murat Güven'in yazısı

'Hür Adam'ı anlatabilmek için hür bir adam olmak gerek...

Çekimlerine kısa bir süre önce başlanan "Hür Adam" adlı film, Müslüman kimliğiyle tanınan önemli tarihsel kişiliklerin yüksek kaliteli prodüksiyonlar üzerinden beyazperdeye uyarlanması noktasında bütün ömrü boyunca mücadele vermiş biri olarak, son yıllarda aldığım en heyecan verici sinemasal haberlerden biri oldu.

Minyeli Abdullah filmini çeviren senarist şimdi de Bediüzzaman’ın hayatını ve mücadelesini anlatan Hür Adam filmini çekiyor. Minyeli Abdullah da aslında Bediüzzaman’ın fikirlerinin ete kemiğe bürünmüş bir örneği, bir prototipidir. Bediüzzaman  meyve torbalarının kağıtlarına yazılan eserlerini hapisane dışına taşıdığı gibi o zulüm içinde doğan dünyanın harika fikirleri şimdi de vatan sathından dünyanın dört bir yanına yayılmaktadır. “Bir şema ki Mevla yaka üflemekle sönmez” harika deyişinin doğrultusunda  silahı, korkutucu hiçbir öğesi olmayan bir insanın fikirleri, fikirlerinin hızı ile dünya arenasında yerini yavaş yavaş almakta. Bu kimsenin zoru ile olmayacak bir yansıma ve dağılma.
 
Bediüzzaman’ın hayatına bakılırsa büyük bir trajedinin muhtelif perdelerinden oluşur. Bütün büyük değişimciler gibi o da büyük trajik olayların içinden çıkarak dünyaya mesajını vermiş. Onun hayatının birinci yüzü, geneleksel tasnif ile Barla’ya sürgünü dönemine kadar birinci safha, Barla’dan ölümüne kadar genel hatlarıyla ikinci safha. Bu birinci safhada ıztırab ağırlıklı bir akış olduğunu söyleyebiliriz. Bu  birinci safhanın içinde de bir safha onun olayları yönettiği ama çile çektiği bir dönemdir. Çok gelişmiş deha çocukluğu döneminden İstanbul’a gidişi, İstanbul’un siyasi ve ilmi yapısını gördüğü ve kendini o dönemde vitrininde sergileyip dehasını Bediüzzaman diye tescil ettiği dönemde o daima olayları kendi yöneten bir büyük adamdır. O devrin alimleri, düşünürleri onu hayretle seyreder, ihatasına ilmine hayran olurlar. Dağlar arasında bir köyde doğmuş, Van’da yaşamış ve İstanbul’a gelmiş bir Anadolu insanını birden bire ülkenin bir numaralı dehası durumuna gelmesi olayların önünün ve arkasının çok zengin olacağına bir büyük işarettir. 

İstanbul’un işgali, İngilizler aleyhinde yazdığı bir eseri vesilesiyle işgalcilerin dikkatini çeken bu büyük adam, siyasi  dehasıyla devrin otoritelerinin dikkatini çeker, onu Ankara’ya davet ederler. Ankara’da dönemin devlet ricali ile görüşmeler yapar, geleceğin inşası konusunda fikirlerini bir takım  insanlarla müdavele ederler, her konuda anlaşma sağlanamaz, ama Bediüzzaman birlikteliği savunan ve içinde bulunduğu Milli Mücadele erkanı ile bazı özel konularda uzlaşmaz  ve  Van’a döner. O Milli  mücadelenin içinde bulunmuş, Cumhuriyetin kuruluşunu savunmuş, birlikte yaşamanın zorunluluğuna inanmış bir insan olarak Van’a döndüğünde hayatının olayların onun dışında cereyan ettiği ikinci dönemi yaşamaya başlamıştır. Van’dan İstanbul’a oradan Barla’ya gönderilir. Barla dan sonra eserlerini yazmaya başlar, otuz yılı aşkın hapishane, tarassut, zehirlenme, zulüm dehlizlerinden geçerek davasını başarıya ulaştırır, Gençlik Rehberi mahkemesi ile hem kendi başarısının  hem de ülkede din hürriyetinin başlangıcını sağlar. Yıl 1956 kısmi bir hürriyetle otuzyıl tecrid edildiği cemiyetin içinde dolaşmak ister engel olunur, 1960 ‘da mutlu olarak ama yine çile içinde dünyayı terk eder.