Doç. Dr. Ahmet Yıldız'ın SETÜD'de "Demokratik Açılım" konusunda yaptığı konuşma metninin III. bölümü 




1. Bölüm için buraya tıklayınız.

2. Bölüm için buraya tıklayınız.







Şeyh Said hadisesinin ortaya çıkması bu açıdan öğretici olabilir ama bunu belki de uzatmayalım. Azade örgütünün de 1923’ten itibaren içine girdiği örgütlü bir eylem hazırlığı var. Azade örgütü, bir Kürt milliyetçi örgüt. İçinde Osmanlı ordusunda görev yapmış subaylar var ve bunun dini lideri konumunda Şeyh Said var. Bunun içerisinde seküler önderler, aydınlar da güçlü ama Kürt milliyetçi hareketi 1930’a kadar aslında seküler liderliğe sahip değil. Liderlik dini liderliktir. Ulemanın liderliğidir. Ulema ve şeyhler, zaten şahıslarında birleşiyor onların.

1930 Ağrı isyanından itibaren artık Kürt milliyetçi hareketinin önderleri sekülerleşiyor. Artık orada dini figürler hiçbir zaman lider kadro içerisinde yer almayacak. O dönüşecektir ama mesela Şeyh Said’in en yakınlarından olduğu söylenen Tenli Bilal ateisttir. Bununla birlikte Şeyh Said hadisesi olgunlaşmadan gerçekleşen, patlayan bir ayaklanmadır ve bu ayaklanma bahane kılınarak Takrir-i Sükun Kanunu çıkarılır. Dolayısı ile düzeni bozan her türlü eylem söz veya örgüt hükumet tarafından kapatılabilecektir. Ama bu isyan bölgesi ile sınırlı tutulmuyor. Bütün Türkiye’de uygulanıyor. Dolayısı ile amaç o ayaklanmayı bastırmak filan değil, kurulacak yeni düzenin en güçlü şekilde hiçbir muhalefet tanımadan kuruluşunu gerçekleştirecek olan adımları atmaktır.

Ne yapıldı? Kürt adı ortadan kaldırıldı. Kürtlerin bir Türk boyu olduğu söylendi. Afet İnan’ın gerçekleştirdiği bir alan çalışması var. Doktora tezidir o. Türk ırkının antropolojik özelliklerini inceledi. İşte bahsettiğimiz; bir ırkın fiziki özellikleri nasıl ölçülür? Kanla mı ölçersiniz bunu mesela? Derinin rengiyle mi? Kafatasının büyüklüğü ile mi? O zaman yaygın olan bir eğilim kafatasının büyüklüğü. Kısa kafatasları ve uzun kafatasları. Dolikasefaller ve brakisefaller var. Çok ilginç teoriler var. Bu açıdan farklı gariplikler. Mesela Abdullah Cevdet bu açıdan özel bir isimdir. “Kutsal Emanetlerin Ruhu ya da Psikolojisi” diye kitabı var. Irkçı bir psikolojik yaklaşıma sahiptir. O zaman yaygın olan bir eğilim mesela kafatasının ya da kafanın büyüklüğü ile zekâ arasında bire bir ilişki kurmaktır. “Koca kafalı Hüsnü” diye bir espirisi vardı galiba. Kafa ne kadar büyükse, o kadar zeki olduğumuz anlamına geliyor bu. Dolayısı ile şapka numarasının büyüklüğü de kafa büyüklüğüne, dolayısı ile zekâya işaret eder. Bu çok bilimsel bir veri bu.

Doç. Dr. Ahmet Yıldız'ın 22 Kasım 2009 Pazar günü SETÜD'de "Demokratik Açılım" konusunda yaptığı konuşmanın metni












1. Bölüm için tıklayınız.

2. Bölüm

Osmanlıya milliyetçilik bu şekilde girdiğinde gayrımüslimleri öncelikle çözdüğünü ve gayrımüslim unsurların yavaş yavaş Osmanlıdan kopmaya başladığını görüyoruz. Yunanistan, Sırbistan. Bunlar artık etnik milliyetçiliğin kitleselleştiği, artık biz Yunanistan olarak yaşayalım, öbürü Sırbistan olarak yaşayalım şeklinde. Bunu din de katalize ediyor ama milliyetçilik esas itibariyle seküler bir ideoljidir. Sınıf kategorisi insan hayatının nasıl merkezi ise ve bu seküler bir nitelik taşıyorsa, millet de öyle. Yani kabile asabiyeti kötü de millet asabiyeti çok mu iyi? Onu ayrıca tartışabiliriz sorular kısmında. Her birisi ayrı bir alandır.

Osmanlı dolayısı ile devleti kendi ölçeğinde Tanzimat ve Osmanlıcılıkla kendi millet  sistemini dönüştürerek etnik milliyetçiliğin etkilerine karşı koymaya çalıştı fakat bunu başaramadı. Bu başaramama bir olumsuzluk, bir kötüleme sebebi değil. Cumhuriyetin kara edebiyatının bir parçası değil, çünkü milliyetçiliğin böyle bir yükselen gücü var. Bu güç nereden kaynaklanıyor? İyi bir soru bence. Çünkü milliyetçilik seküler bir din haline dönüşüyor. 19. yy.da özellikle bilimsel ya da biyolojik materyalizmin de çok yaygın hale geldiğini düşündüğümüzde aydın sınıfın bütünüyle dine karşı tavır aldığını görüyoruz. Tabi diğer karşı taraf dediğimizde burada da bir problem görüyoruz.