Risale Akademi

GİRİŞ

Bilindiği üzere Üstad Bediüzzaman Said Nursi tarafından telif edilen Risale-i Nur Külliyatı 130 parça eserden meydana gelmektedir. Kur’an-ı Kerim’in asrımıza bakan bir tefsiri olan Nur Külliyatı “Doğrudan doğruya Kur’an’dan alıp ilhamı, Asrın idrakine söyletmeliyiz İslamı!” diyen merhum Mehmet Akif ve onun gibi beklentisi olan milyonların gönül dualarının da kabulü manasına geliyordu.

Özellikle cumhuriyet tarihi boyunca gerek elle, gerekse matbu olarak en fazla basılan ve dağıtılan eser unvanına sahip olan Nur Külliyatı aynı zamanda dünyada pek çok dillere çevrilmiş ve artan bir hızla da tercümeler devam etmektedir.

Çok az eserin mazharı olduğu bu hal elbette ki şiddetli bir ihtiyaçtan ileri gelmektedir. İnsanlar, 19. Yüzyılda batı fen ve felsefesinden çıkarak dünyayı saran materyalist ve ateist cereyanların ortaya çıkardığı manevi çöküntü ve boşlukların verdiği ızdıraba karşı aradıkları manevi ilaçları Nur Külliyatında bulmaktadırlar.

Ancak Nur Risaleleri rahat bir fikir ve ifade zemininde neşredilmiş eserler de değildir. Cumhuriyetin kuruluş yıllarından itibaren çok ağır bir despotizm, adeta bir tiranlık ülke idaresinde hükümferma olmuş, fikir ve düşünceler en gaddar şekilde bastırılmış, düşünce sahipleri de vahşi baskı ve cezalara maruz kalmışlardır. İşte bu dönemde telif ve neşredilen Nur Risaleleri halkın çok büyük bir teveccühüne mazhar olurken “Nurculuk Davası” isimli eserde merhum Avukat Bekir Berk’in belgeleriyle ortaya koyduğu gibi beraatları “Kaziye-i Muhkem” haline gelen bu eserlere karşı yüzlerce dava açılarak hukuk eliyle ortadan kaldırılmaya çalışılmıştır.

Meselenin detaylarını o dönemi anlatan eserlere havale ederek şunu söyleyebiliriz: Türkiye’nin içinde bulunduğu despotik idare tarzı, öncelikle iman ve inanca, fikre, kitaba ve neşriyata getirilen yasak ve sansürler sebebiyle o dönemde Nur Risalelerinin bir kısım parçalarının neşri tehir edilmiş, bazı Arapça olarak telif olunan Risalelerin Türkçeye tercümeleri tamamlanamamış, yasakların kalkmasına rağmen çeşitli sebeplerle bazı meseleler neşredilmemiş, hülasa Nur Külliyatının noksansız tekmil bütünlüğü konusunda bir envanter çalışmasının yapılması ihtiyacı gündeme gelmiştir.

Mesela; Lem’alar ve Mektubat Risalelerinde (Yeni Asya Neşriyat, 1994 Almanya Nüshası) 5. - 6. -, 9. - 18. 28. -ve 29. Lem’alar ile 14.- 25. ve 27. Mektup bulunmamaktadır. Neşredilmeyen 32. Lem’a ve 32. Mektup için ise Lemaat olduğu bilgisi bulunmaktadır. Bu risalelerin neden Lem’alar’a alınmadığı hususunda ise çok kısa notlarla iktifa edilmektedir. Keza 28. Lem'a'nın "Sinek Risalesi" olarak bilinen bir nüktesi ilk zamanlar ilim çevrelerinin reaksiyonu dikkate alınarak neşredilmemiştir. Bu misallerde olduğu gibi gerek risale seviyesinde, gerekse bölüm, mektup veya bahis seviyesinde neşredilmeyen Külliyata ait parçaların varlığı ve bunların neşriyle ilgili belirsizliğin devamı da bu çalışmanın zamanlama açısından lüzumunu ortaya koymaktadır.

Şüphesiz bu konuda gerek münferit, gerekse komisyon çalışmaları yapılmıştır. Ancak çalışmalar Nur Külliyatının bütünlüğünden ziyade mezkûr sebeplerle eski baskılarda yer almayan konu ve kavramların son baskılara konulması şeklinde gerçekleşmiştir. Oldukça fazla sayılacak bir neşriyat yelpazesinin yayınlarındaki farklılaşmalar, bu sürecin ciddi bir araştırma gerektirdiğini ortaya koymakta, ciddi ve meraklı bir kamuoyu takibinin varlığı da meseleyi daha fazla öne çıkarmaktadır.

Tüm bu hususlar göz önüne alınarak Risale-i Nur Külliyatının envanter sayımının yapılması ve mevcut durumunun ortaya konulması için bir proje çalışması başlatılmıştır.

Bu çalışma Risale-i Nur Külliyatını teşkil eden tüm eserlere şamil olduğu gibi, külliyatın mütemmim cüzleri olan ve çeşitli sebeplerle yayımlanmamış olan Üstadın mektuplarını da içine alacaktır.

Proje çalışmasında daha önce yapılan çalışmalardan istifade ve çalışmaları yapanlarla işbirliğine büyük önem verilecek, bu meseleye ilgi ve alaka duyan, hassasiyet gösteren herkesle işbirliği yapılacaktır.

Projenin tamamlanmasıyla hem bu konuda yapılan tartışma ve spekülasyonlar sonlandırılmış, hem de kamuoyundaki beklentiler cevabını bulmuş olacaktır.

A. ARAŞTIRMA PROJESİNİN AMACI

Bu Proje;

Kur'an-ı Kerim’in asrımıza bakan tefsiri olan Risale-i Nur'un sistematik bütünlüğü hakkında durum tespiti yapmak, Külliyatı meydana getiren risalelerden sansür, yasak ve diğer çeşitli sebeplerle çıkarılan bölüm, parça veya kavramları tespit etmek, olan ve olması gereken durumu mukayeseli bir şekilde ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır.

B. ARAŞTIRMA PROJESİNİN MUHTEVASI

Risale-i Nur Külliyatını meydana getiren tüm eserlerin bir sayım ve dökümünü yaparak, şimdiye kadar muhtelif yayınevlerince yayımlanan Külliyata ait parçaları tespit ve mukayese etmek,

Arapça olarak telif olunan Risalelerden hangilerinin Türkçeye tercüme edildiklerini belirlemek,

Arapça olarak telif edilen Risalelerden henüz Türkçeye tercüme edilmeyenleri tesbit etmek,

Risale-i Nur Külliyatı üzerinde münferit veya komisyon halinde benzer çalışmalar yapan kişilerle temasa geçerek gerektiğinde bilgi alış verişinde bulunmaktır.

C. ARAŞTIRMA PROJESİNİN SAFHALARI

1. Araştırma ekibinin kurulması, gerekli ön hazırlıkların yapılarak proje önerisinin hazırlanmasıdır. Bu kapsamda aşağıdaki çalışmalar yapılacaktır:

Araştırma ekibinin kurulması,

Ekipte görev alacak uzmanların görev tanımlarının çıkarılması,

Araştırma projesi için çalışma mekânı ile gerekli teknik altyapının hazırlanması,

Proje bütçesinin çıkarılması,

Çalışma programının hazırlanması,

Çalışma programının değerlendirilmesi ve uygulamaya hazır hale getirilmesi.

2. Projenin uygulamaya konulması. Bu kapsamda aşağıdaki çalışmalar yapılacaktır:

Risale-i Nur Külliyatını meydana getiren tüm eserlerin sayım ve dökümünün yapılarak mevcut durumun ortaya konulması,

Risale-i Nur Külliyatını meydana getiren 130 parça eserden hangilerinin hangi dilde telif edildiğinin ve Arapça olarak telif edilen eserlerden hangilerinin Türkçe tercümelerinin yapılıp, yapılmadığının belirlenmesi,

Risale-i Nur Külliyatından çeşitli sebeplerle çıkarılarak yayımlanmayan kavram, bölüm ve parçaların tespit edilmesi,

Risale-i Nur Külliyatından çıkarılan bölümlerden daha sonra muhtelif yayınevleri tarafından neşredilenlerin mukayese edilmesi,

Risale-i Nur Külliyatının mütemmim cüzleri olan mektup, layiha ve diğer parçalardan yayımlanmamış olanların tesbit edilmesi.

3. Projede ulaşılan sonuçların rapor haline getirilerek yayımlanması ve paylaşılması. Bu kapsamda aşağıdaki çalışmalar yapılacaktır:

Risale-i Nur Külliyatının olan ve olması gereken halini bir raporla ortaya koymak,

Raporu Risale-i Nur Külliyatını neşreden yayınevi sahipleri, ilgili şahıs, kurum ve kuruluşlar, uzman ve araştırmacılar ile paylaşmak üzere değerlendirme toplantıları yapmak,

Proje sonucunda ortaya çıkan raporu yayımlamak.

D. YÖNTEM

1. Araştırma Projesinin Modeli

Risale-i Nur Külliyatını teşkil eden eserlerin envanter sayımı, durum tespiti ve sistematiğinin çıkarılmasına yönelik çalışmalarda ağırlıklı olarak kütüphane ve arşiv incelemeleri tercih edilecektir.

2. Araştırma Projesinin Sınırlılıkları

Proje çalışmasında evveliyet Risale-i Nur Külliyatına dahil olan eserlere aittir. Bunun mütemmim cüzü olabilecek diğer mektup, eser ve diğer çalışmalar ikinci önceliklidir.

3. Veri Toplama

Proje çalışmasında muhtelif yayınevleri tarafından neşredilen külliyatlar, tercüme ve şerhler ile hatıralar, mektuplar, gazete ve dergiler ile diğer mevkuteler ve diğer resmi veya hususi kaynaklardan faydalanılacaktır. Gerektiğinde mülakat ve anket formu ile de veri toplanabilecektir.

4. Raporlama ve Değerlendirme

Proje çalışmaları belirli aralıklarla ilmi esaslara göre raporlanacak ve bu raporlar değerlendirme toplantıları ile paylaşıma açılacaktır. Bu şekilde proje çalışmasının bütünlüğünün korunması ve niteliğinin arttırılması da sağlanmış olacaktır.

E. PROJE EKİBİ VE ÇALIŞMA TAKVİMİ

1. Proje Ekibi

Ekip başkanı        : Dr. Mahmut BOZAN

Ekip üyeleri        :

Diğer görevliler    :

2. Araştırma Projesinin Takvimi

Proje ekibinin teşkili                            : 3 Hafta

Proje merkezinin belirlenerek gerekli altyapının hazır edilmesi    : 3 Hafta

Projenin uygulamaya konulması                    : 20 Hafta

Tamamlanan çalışmaların paylaşılması ve yayımlanması        : 4 Hafta

F. PROJEDEN ELDE EDİLECEK SONUÇLAR

Bu proje Risale-i Nur Külliyatını teşkil eden eserlerle ilgili bir tespit çalışması özelliği taşımaktadır. Envanter sayımı sonucunda eserler ve mütemmim cüzleri hakkındaki tüm sorular cevaplanmış ve tüm bilgiler paylaşılmış olacaktır. Bu süreçte yaşanacak muhtelif müzakere ve müşavereler meselenin vuzuha kavuşmasına da katkı sağlayacaktır. Bu kapsamda;

• Risale-i Nur Külliyatını teşkil eden 130 parça eserin tertip sırası dikkate alınarak ana sistematiği çıkarılacaktır.

• Külliyatı teşkil eden her risale için benzer teknik kullanılarak tertip sırası ve uygulanan sistematik kurgu çıkarılacaktır.

• Yapılan “Sayım- döküm” çalışması sonucu Risale-i Nur Külliyatının olması gereken şekli belirlenecektir.

• Muhtelif yayınevleri tarafından neşredilen külliyatlar incelenerek “Mevcut durum” ortaya çıkarılacaktır.

• Neşredilen Külliyatta bulunması gerektiği halde çeşitli sebeplerle yayımlanamayan bölümler ortaya konulacaktır.

• Risale-i Nur Külliyatının olması gerekenle olan arasındaki farklılıklarını gidermek için gerekli çalışmalar    
   
• yapılacaktır.

• Bu maksatla Risale-i Nur Külliyatını neşreden yayınevleri ve konuyla ilgili çalışma yapan kişi ve kuruluşlarla
   
• işbirliği ve ortak çalışmalara gidilecektir.

Not: Bu dökümanı .doc formatında (Microsoft Word) indirmek için buraya tıklayın.