1907’de Medresetü’z-Zehra projesini Padişaha anlatmak ve bunun finanse edilmesini sağlamak üzere geldiği İstanbul’da, Üsküdar’daki Toptaşı Tımarhanesinde kendisini bulan, 31 Mart hadisesinden sonra ise idamla yargılanırken Bekir Ağa Bölüğü Nezarethanesinde tutulan Bediuzzaman, bu musibetlerin verdiği derslerin ikmaline dayanan “iki mektepten” diplomasını aldıktan sonra, İstanbul siyasetinin tarafgir ve zalim karakterinin kararttığı manevi atmosfere daha fazla dayanamaz ve kendisini Kürdistan’ın “dağ ve ovalarında” kurulu olan ders kürsüsüne atar. 1910 yılında döndüğü Van’ı merkez tutarak, tüm Doğu-Güneydoğu Anadolu illerini dolaşır.

Bölge, Bediuzzaman’ın “Temmuz’un inkilab-ı mesud”u olarak andığı anayasal monarşiye geçişi sağlayan Kanun-ı Esasinin yürürlüğe konması, yaygın tanımlamasıyla “inkılab-ı azim” olarak adlandırılan Hürriyet’in ilanının doğurduğu zihni karışıklık ile çalkalanmaktadır. İmparatorluğun Avrupa vilayetlerinde sevinçle karşılanan bu büyük değişiklik, Anadolu’da, özellikle de Kürtlerin meskun olduğu bölgelerde büyük istifhamlar doğurmuştur. “Kürtlerin babası” olarak anılan Sultan Abdulhamid’in tahttan indirilmesi ve sonrasında gelişen olaylar, hem aşiret liderleri ve şeyhlerin, hem de sade insanların Hürriyet’in İlanı ile kendi aralarına koydukları mesafeyi arttırmıştır. Meşrutiyetin ve hürriyetin İslam’a uygunluğu, gayrımüslimlere tanınan haklar, Müslüman toplumların sosyo-ekonomik gelişmelerinin nasıl sağlanacağı, milliyet fikrinin İslam ve meşrutiyetle nasıl ilişkilendirileceği ve İttihad-ı İslam’ın temini gibi konular, iki aylık bir süre içinde te’lif edilen ve 155 soru ve cevaptan oluşan Münazarat isimli eserin muhtevasını oluşturur.